Đâu là lĩnh vực có nguy cơ tham nhũng cao

Vấn đề sẽ nảy sinh nếu bạn đi quá giới hạn. Một món quà không hợp lý như du lịch nước ngoài hay một bữa tối thịnh soạn có thể gửi đi thông điệp tới khách hàng - cũng như đối thủ cạnh tranh hay cơ quan thực thi pháp luật - rằng bạn thực sự đang đưa hối lộ


Quà tặng và chiêu đãi

Ở nhiều quốc gia, chiêu đãi hay tặng quà cho khách hàng là việc làm bình thường trong kinh doanh. Việc này thể hiện sự tôn trọng và xuất phát từ thiện chí. Quà tặng hay chiêu đãi có thể phải theo nguyên tắc có đi có lại. Bạn được tặng quà và bạn muốn đáp lễ lại bằng cách được tặng lại cái gì đó.

Tuy nhiên, vấn đề sẽ nảy sinh nếu bạn đi quá giới hạn. Một món quà không hợp lý như du lịch nước ngoài hay một bữa tối thịnh soạn có thể gửi đi thông điệp tới khách hàng - cũng như đối thủ cạnh tranh hay cơ quan thực thi pháp luật - rằng bạn thực sự đang đưa hối lộ. Nếu món quà làm khách hàng thay đổi theo chiều hướng có lợi cho bạn, bạn thực sự đang có hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Ngay cả bạn không chủ định như vậy, người ta vẫn có thể suy diễn, nên đây là tình huống không rõ ràng và bạn cần thận trọng để không bước quá giới hạn. Vậy làm sao để bạn xác định được giới hạn?

Bạn cần xây dựng một “Chính sách tặng quà” rõ ràng trong Bộ quy tắc ứng xử. Việc này sẽ giúp bạn xác định những món quà nào là phù hợp, không phù hợp hay có vấn đề. Chính sách này phải bao gồm cả tặng quà và nhận quà. Một số doanh nghiệp dễ dàng duy trì chính sách “không quà tặng” nhưng những doanh nghiệp khác có thể thích tặng/nhận quà trong phạm vi được xác định rõ ràng. Điều này phụ thuộc vào khả năng xác định rủi ro của bạn và xã hội bạn đang sống quan niệm thế nào về quà tặng. Nhưng nếu bạn là một mắt xích trong chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Hoa Kỳ, bạn cần hiểu rằng họ rất nhạy cảm về vấn đề này. Vì vậy, bạn nên thực hiện theo chỉ dẫn của họ.

Thông thường, việc nhận quà hay tặng quà của nhân viên nên có sự chấp thuận từ cán bộ quản lý cấp trên trực tiếp. Khi có đề xuất về việc nhận quà hay tặng quà từ phía nhân viên, bạn cần đặt ra những câu hỏi sau: 
- Liệu việc tặng quà, nhận quà đó có trái với quy định của pháp luật hoặc quy định của đối tác hay không?
- Liệu món quà đó có ảnh hưởng tới tính khách quan khi ra quyết định của người nhận quà hay không?
- Liệu món quà có tạo tiền lệ trong doanh nghiệp bạn rằng món quà là phù hợp chứ không có vấn đề?
- Liệu món quà có được coi là của hối lộ trong mắt người ngoài doanh nghiệp hay không?
Nếu bất kỳ câu hỏi nào có câu trả lời là “có”, bạn cần thận trọng trong hành động!

Đóng góp từ thiện, tài trợ sự kiện
Có thể nhiều hợp đồng bạn giành được thuộc thẩm quyền quyết định của các cơ quan nhà nước. Trong những trường hợp như vậy, bạn thường sẽ đối mặt với rất nhiều áp lực từ cơ quan nhà nước khi thực hiện một số hình thức đóng góp tài chính cho hoạt động từ thiện hoặc hoạt động tập thể do các quan chức bảo trợ, huy động để đổi lấy hợp đồng hoặc công việc nhất định. Về mặt hình thức, cách này dễ dàng chấp nhận hơn so với cách đưa “phong bì”, và cũng khó phát hiện hơn. Nhưng nếu việc này chi phối quá trình ra quyết định thì đây vẫn là một hình thức “hối lộ trá hình”.
Tài trợ cũng mang lại những lợi ích rõ ràng cho doanh nghiệp vì danh tiếng được xây dựng thông qua sự kiện hoặc quảng bá thương hiệu. Phải đảm bảo rằng tiền tài trợ cho tổ chức từ thiện không liên quan đến hợp đồng kinh doanh. Phải chắc chắn rằng việc này không gây ra hiểu lầm rằng đây là cách giành hợp đồng hay vỏ bọc của tham nhũng.

Phí “bôi trơn”/ chi phí không chính thức
Phí “bôi trơn” hay “chi phí không chính thức” là sự việc cần được xem xét đặc biệt. Đây thường là khoản tiền nhỏ trả cho cán bộ, viên chức nhằm thúc đẩy tiến độ nhanh hơn (đăng ký kinh doanh, làm thủ tục thông quan…), thuận tiện hơn (như không phải xếp hàng, chờ đợi…) hay bảo đảm kết quả công việc đạt được như mong đợi (sử dụng dịch vụ công…). Thông thường, phí “bôi trơn” được trả cho dịch vụ do Nhà nước cung cấp, vì vậy nó diễn ra khá phổ biến ở nhiều nước trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, đây là hành vi bất hợp pháp ở hầu hết các quốc gia.
Trong trường hợp cơ quan có thẩm quyền có quy định và công bố công khai khoản phí bổ sung để việc cung cấp dịch vụ nhanh chóng, thuận tiện hơn, thì doanh nghiệp bạn có thể thanh toán khoản phí bổ sung (mang tính tự nguyện) nếu có minh chứng rõ ràng. Đồng thời, khoản chi này sẽ được ghi chính xác vào sổ sách kế toán.
Trong một số trường hợp, khoản chi nằm ngoài quy định của chính sách, pháp luật và không được niêm yết công khai, thì đây được coi như một khoản hối lộ (chi phí không chính thức).

Xung đột lợi ích
Xung đột lợi ích có thể phát sinh khi một nhân viên, quản lý hay giám đốc có hành động hoặc có lợi ích khiến họ rơi vào thế khó khi thực hiện công việc được công ty giao một cách khách quan, đúng đắn và hiệu quả. Ví dụ:
- Cán bộ phụ trách mua sắm của doanh nghiệp bạn trao hợp đồng cung cấp hàng hoá cho thành viên gia đình mặc dù với giá đắt hơn hay có chất lượng kém hơn so với nhà cung cấp khác.
- Nhân viên của bạn làm thêm cho doanh nghiệp khác hoặc nhận được bồi dưỡng từ nhà cung cấp, khách hàng hoặc đối thủ cạnh tranh, và điều này chi phối quyết định có liên quan đến lợi ích của doanh nghiệp bạn.
- Lãnh đạo bộ phận nghiên cứu của doanh nghiệp bạn bán thông tin độc quyền và tài sản trí tuệ của doanh nghiệp cho người khác để thu lợi cá nhân.
- Giám đốc tài chính của doanh nghiệp bạn là thành viên Hội đồng quản trị của doanh nghiệp là đối thủ cạnh tranh với doanh nghiệp bạn.
- Giám đốc bán hàng của doanh nghiệp bạn có quan hệ chặt chẽ với lãnh đạo Ban quản lý dự án (Bộ phận quản lý đấu thầu) của địa phương/ bộ, ngành.

Để tránh nguy cơ xung đột lợi ích, Bộ quy tắc kinh doanh của doanh nghiệp bạn cần có các nội dung:
- Các tình huống xung đột lợi ích và các hành vi bị nghiêm cấm (mô tả tình huống và hành vi vi phạm).
- Nghĩa vụ báo cáo và phòng tránh xung đột lợi ích (nghĩa vụ báo cáo, từ chối thực hiện nhiệm vụ).
- Quy trình tiếp nhận, xử lý thông tin về xung đột lợi ích (biểu mẫu kê khai, hình thức báo cáo và tiếp nhận báo cáo).
- Các biện pháp được áp dụng khi có tình huống xung đột lợi ích (như từ chối không thực hiện, tạm thời chuyển vị trí công tác hoặc xử lý khi có vi phạm).
Nếu muốn có thêm các ví dụ cụ thể, bạn có thể tham khảo tài liệu của dự án.
ĐĂNG KÝ NHẬN BỘ CÔNG CỤ
Để có thông tin đầy đủ về Bộ công cụ hướng dẫn Doanh nghiệp nhỏ và vừa phòng, ngừa tham nhũng. Bạn vui lòng điền đầy đủ thông tin và nhấn vào nút ĐĂNG KÝ
Bình luận bài viết (0)

Đối tác

2
3
4
5
6
7
8