Ngăn chặn hối lộ như thế nào

Trong cuộc sống cũng như trong kinh doanh, bạn có thể thường phải đối mặt với áp lực khi bị đòi hối lộ hay lôi kéo vào hành vi tham nhũng. “Chỉ cần nói không!”

Điều khó nhất đối với doanh nghiệp: Biết nói “Không!”
Trong cuộc sống cũng như trong kinh doanh, bạn có thể thường phải đối mặt với áp lực khi bị đòi hối lộ hay lôi kéo vào hành vi tham nhũng. “Chỉ cần nói không!” là lời khuyên đơn giản, phổ biến từ các công ty đa quốc gia toàn cầu tới nhân viên của họ và tới các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước thuộc chuỗi cung ứng của họ. Lời khuyên là rất chân thành nhưng không phải lúc nào cũng là lựa chọn lý tưởng.

Về cơ bản, môi trường kinh doanh cụ thể, vị trí của doanh nghiệp bạn trên thị trường, mối quan hệ của doanh nghiệp bạn với các doanh nghiệp đối tác, hiệu quả của việc thực thi pháp luật sẽ ảnh hưởng đến quyết định đưa hay không đưa hối lộ. Chỉ duy nhất mình bạn mới quyết định được việc này. Hy vọng rằng với sự trợ giúp của hệ thống quản lý rủi ro được đề cập trong Bộ công cụ này, bạn sẽ đưa ra quyết định đúng đắn.

Vậy, lựa chọn hiện nay của bạn là gì?

Nếu bạn chọn nói “CÓ”:
Trong thực tế, đưa hối lộ có thể là lựa chọn khả dĩ duy nhất, dù đây không phải là lời khuyên mà chúng tôi muốn đưa ra. Điều này hoàn toàn phụ thuộc vào quyết định xử lý tình huống của bạn. Bạn có thể giảm thiểu tác động bằng cách cân nhắc để tìm kiếm một giải pháp tốt hơn. Trong trường hợp buộc phải đưa hối lộ, thì bạn cần lưu giữ bằng chứng cho thấy mình bị ép buộc và phải chủ động thông báo cho cơ quan có thẩm quyền (cơ quan công an, viện kiểm sát, cơ quan thanh tra các cấp) để biết và có biện pháp xử lý phù hợp. Cách ứng xử này sẽ giúp bạn có thể được miễn trách nhiệm hình sự và được trả lại một phần hoặc toàn bộ tài sản đã dùng để đưa hối lộ.

Nếu bạn chọn nói “KHÔNG”:
Đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, lựa chọn nói “không” không phải lúc nào cũng dễ dàng. Rủi ro của doanh nghiệp bạn là mất hợp đồng muốn có và khi hối lộ trở nên phổ biến ở thị trường hay trong quan hệ xã hội, thì rất có thể bạn không thể tiếp tục kinh doanh được nữa. Vì vậy, bạn cần phải nói không làm sao để người đòi hối lộ sẽ không vòi vĩnh bạn nữa. Có nhiều cách giúp khi bạn có thể nói “KHÔNG” trước những yêu cầu hối lộ mà không làm đổ bể hợp đồng trước mắt hay khiến quan hệ lâu dài với khách hàng xấu đi.

Không lựa chọn nào đảm bảo chắc chắn rằng sẽ ngăn được hối lộ nhưng những lựa chọn này có thể hạn chế tình trạng vòi vĩnh hối lộ và tiến tới ngăn chặn hẳn trong dài hạn.

(1) Cố tình “lảng tránh” yêu cầu đưa hối lộ và hạn chế tiếp xúc trực tiếp
Có rất nhiều phương cách bỏ ngoài tai các yêu cầu đòi đưa hối lộ. Thường thì các yêu cầu này được đưa ra một cách “tế nhị” hoặc “kín đáo” và đôi khi là “lòng vòng, khó hiểu”. Vì vậy, bạn cố gắng tránh tiếp xúc trực tiếp với người đòi hối lộ để tránh phải nhận thông điệp yêu cầu đưa hối lộ. Trong trường hợp phải gặp tình huống yêu cầu đưa hối lộ, bạn nên cố gắng “tỏ ra không hiểu” hoặc “chưa hiểu” và do vậy sẽ “không nói”, “không thể hiện” quan điểm về yêu cầu đó; đồng thời chuyển sang câu chuyện khác...

(2) Làm “phức tạp hóa vấn đề” (để họ thấy nếu đáp ứng sẽ không an toàn)
Bạn có thể nói rằng bạn không phải là người ra quyết định vì sếp bạn (nếu có) mới là người thực hiện việc này. Vì vậy, bạn cần có yêu cầu bằng văn bản và bạn sẽ phải cùng người đó tới “đề xuất với lãnh đạo”. Trong trường hợp lãnh đạo đồng ý, sẽ cung cấp biên nhận thanh toán bằng văn bản. Thêm vào đó, nếu yêu cầu đưa hối lộ càng nhiều người biết, thì nguy cơ bại lộ càng cao và do vậy người đòi hối lộ sẽ phải đắn đo, cân nhắc kỹ hơn khi yêu cầu đưa hối lộ.

(3) Tìm hiểu thêm về người nhận hối lộ và cơ quan, tổ chức nơi họ làm việc
Trong nhiều trường hợp, lời đề nghị đưa hối lộ xuất phát từ cán bộ cấp trung hay cấp thấp để bù đắp lại số tiền lương ít ỏi họ nhận được. Thậm chí, việc đòi hối lộ được lãnh đạo cơ quan chính quyền bật đèn xanh và cán bộ cấp cao sẽ nhận được lợi ích từ việc làm đó. Tuy nhiên, cũng có trường hợp yêu cầu đưa hối lộ lại xuất phát từ bản thân người giao dịch trực tiếp. Nếu vậy, bạn có thể gửi lời cảnh báo hoặc tố cáo tới lãnh đạo của người đó.

(4) Chuyển thông điệp mạnh mẽ tuân thủ Bộ quy tắckinh doanh cho đối tác
Bạn có thể nói rằng doanh nghiệp của bạn có Bộ quy tắc ứng xử rất khắt khe căn cứ quy định của pháp luật Việt Nam và có một số điều khoản áp dụng nghiêm khắc hơn đối với chính nhân viên khi vi phạm hoặc tiếp tay cho vi phạm. Bộ quy tắc ứng xử được kiểm tra, giám sát và đảm bảo thực thi rất nghiêm ngặt và nếu chấp nhận trả hối lộ, công việc của bạn sẽ gặp rủi ro và sự việc rất có thể sẽ bị bại lộ trong tương lai. Bạn có thể kể lại một số trường hợp tương tự đã bị doanh nghiệp xử lý.

(5) Gợi ý thực hiện một phương án khác phù hợp pháp luật và “liêm chính” hơn
Theo Bộ luật hình sự Việt Nam, việc đưa và nhận hối lộ đều là trái pháp luật. Do vậy, hãy tìm cách khác để tỏ lòng “biết ơn” như tặng quà hay đóng góp vào quỹ từ thiện của địa phương. Nhưng quan trọng là các khoản chi này không được coi là sai phạm hoặc có ảnh hưởng tới người ra quyết định. Bất kỳ loại quà tặng nào cũng phải rõ ràng và được ghi chép đúng quy định (như loại, giá trị, tình trạng…).

(6) Báo cáo hoặc thông tin, phản ánh cho cơ quan chức năng
Đối với bạn, làm đúng luật vẫn luôn là lựa chọn tốt nhất. Bạn cần “bí mật” ghi nhận lại hoặc tìm cách “văn bản hóa” yêu cầu đưa hối lộ và gửi chúng đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền để giải quyết theo quy định. Tuy nhiên, trước tiên chưa nên làm to chuyện mà bạn có thể gửi tài liệu đến người có yêu cầu đưa hối lộ và đề nghị họ không tiếp tục làm như vậy. Trong một số trường hợp, bạn có thể gửi hồ sơ vụ việc cho cơ quan báo chí hoặc tổ chức doanh nghiệp để họ giúp bạn việc này. Tuy nhiên, bạn nên cân nhắc về tác động tiêu cực của cách làm này đối với doanh nghiệp bạn.

(7) Tham gia hành động tập thể (cùng thực hiện với các doanh nghiệp khác)
Doanh nghiệp bạn có thể sẽ gặp nhiều rủi ro và ảnh hưởng nếu “đơn độc” trong cuộc chiến chống tham nhũng. Tình trạng này sẽ được cải thiện hơn nếu cùng tham gia với bạn có doanh nghiệp khác (nhất là các doanh nghiệp lớn), các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp, các hiệp hội kinh doanh nhằm tạo sức ép hạn chế tham nhũng. 

ĐĂNG KÝ NHẬN BỘ CÔNG CỤ
Để có thông tin đầy đủ về Bộ công cụ hướng dẫn Doanh nghiệp nhỏ và vừa phòng, ngừa tham nhũng. Bạn vui lòng điền đầy đủ thông tin và nhấn vào nút ĐĂNG KÝ
Bình luận bài viết (0)

Đối tác

2
3
4
5
6
7
8