Bộ công cụ

Niềm tin từ cam kết chống tham nhũng

02/01/2018

Tham nhũng trong doanh nghiệp đang trở thành một trong những tác nhân ảnh hưởng tới môi trường kinh doanh và việc thu hút FDI ở Việt Nam. Vậy, câu chuyện này sẽ phải giải quyết thế nào? Đâu là những kinh nghiệm quốc tế mà Việt Nam cần tham khảo? DĐDN đã có cuộc phỏng vấn riêng Đại sứ Anh tại Việt Nam Giles Lever xung quanh câu chuyện này.
 

Đại sứ Giles Lever chia sẻ, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã thống kê, mỗi năm mức chi cho tham nhũng tương đương với 5% GDP toàn cầu, khoảng 2,6 nghìn tỉ USD. WB ước tính chỉ riêng mức chi cho hối lộ là 1 nghìn tỉ USD. Tham nhũng làm tăng chi phí doanh nghiệp và tạo ra sự bất ổn cho các công ty, dẫn đến việc sử dụng ngân sách công kém hiệu quả. Làm giảm niềm tin của người dân đối với chính phủ và nhà nước pháp quyền…

- Ở Việt Nam, mặc dù Chính phủ và các Bộ, ngành đã rất nỗ lực nhưng thực tế, tham nhũng trong kinh doanh vẫn đang là một “rào cản” khiến cho quá trình hội nhập trở nên khó khăn. Đại sứ có nhận định gì trong câu chuyện này?

Trước hết, tôi cho rằng, cả chính phủ và doanh nghiệp đều có vai trò quan trọng trong đấu tranh với tham nhũng trong khu vực tư. Vì thế, việc các cơ quan Việt Nam, đặc biệt là Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp tục khẳng định cam kết đẩy mạnh phòng chống tham nhũng là một động thái rất đáng hoan nghênh.
Tham nhũng là một vấn đề toàn cầu. Mặc dù tham nhũng có thể diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau tại từng quốc gia, bản chất và tác động của tham nhũng đều giống nhau. Việt Nam không phải là một trường hợp ngoại lệ và đang gặp phải nhiều thách thức tương tự như các quốc gia có mức thu nhập trung bình thấp. Do Việt Nam ngày càng hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới, các doanh nghiệp Việt Nam cần phải tuân thủ các quy định quốc tế nghiêm ngặt hơn, bao gồm các quy định liên quan đến liêm chính trong kinh doanh. Việt Nam đang đạt được bước tiến đáng kể.
Gần đây, Việt Nam đã tăng thứ tự xếp hạng đáng kể trong Báo cáo Môi trường Kinh doanh của Ngân hàng Thế giới và năm ngoái cũng tăng 2 điểm trong Báo cáo Chỉ số Cảm nhận tham nhũng của Tổ chức Transparency International. Đó là nhờ Chính phủ mới của Việt Nam khẳng định quyết tâm cải cách và tích cực giải quyết các vấn đề thách thức đau đầu, trong đó có nạn tham nhũng.
Tuy nhiên, Báo cáo Chỉ số cạnh tranh cấp tỉnh năm 2016 cho thấy, mối quan hệ cá nhân với các công chức vẫn có vai trò quan trọng trong việc tiếp cận các thông tin và tài liệu quan trọng. Gần 70% doanh nghiệp phải đưa hối lộ hoặc các khoản thanh toán không chính thức cho các công chức. Gần 40% doanh nghiệp được khảo sát cho thấy việc các doanh nghiệp nhà nước được hưởng nhiều ưu đãi đã gây khó khăn cho hoạt động của họ.
Tôi rất vui khi nhận thấy khung pháp lý của Việt Nam có rất nhiều điểm đối mới giúp đẩy mạnh môi trường kinh doanh minh bạch hơn. Ví dụ, Bộ luật Hình sự sửa đổi đã hình sự hóa hành vi đưa và nhận hối lộ trong khu vực tư. Việt Nam đã ban hành Luật Tiếp cận thông tin và tôi hy vọng doanh nghiệp sẽ được quyền tiếp cận nhiều hơn với các thông tin. Dự thảo Luật Phòng chống tham nhũng sửa đổi cũng khuyến khích doanh nghiệp xây dựng các quy trình tuân thủ nội bộ và bộ quy tắc ứng xử. Tất cả những đổi mới này rất phù hợp với cam kết quốc tế của Việt Nam, bao gồm Công ước của Liên Hợp quốc về phòng chống tham nhũng mà Việt Nam là một thành viên.

- Bản thân các doanh nghiệp nên làm gì để làm tốt kinh doanh liêm chính? Đâu là những kinh nghiệm từ Vương Quốc Anh mà Việt Nam có thể tham khảo?

Tôi cho rằng một trong những điều mà các doanh nghiệp có thể làm là xây dựng các chương trình tuân thủ nội bộ toàn diện. Do đó, việc dự thảo mới nhất của Luật Phòng chống tham nhũng sửa đổi đề xuất doanh nghiệp phải xây dựng bộ quy tắc ứng xử là rất phù hợp. Các công ty đa quốc gia và các tập đoàn lớn của Việt Nam không gặp khó khăn gì trong việc thành lập các đơn vị phụ trách vấn đề tuân thủ. Nhưng đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ thì đây thật sự là thách thức. Vương quốc Anh sẽ tiếp tục hỗ trợ để nâng cao năng lực của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong phòng chống tham nhũng.
Pháp luật của Vương quốc Anh quy định rõ doanh nghiệp phải có trách nhiệm phòng chống tham nhũng. Theo quy định của Luật Phòng chống hối lộ của Anh, các công ty phải chịu trách nhiệm đối với hành vi không ngăn ngừa nhân viên đưa hối lộ để đổi lấy hoạt động kinh doanh hoặc lợi thế trong kinh doanh. Ngoài ra, các công ty của Anh có hoạt động kinh doanh ở nước ngoài phải chịu trách nhiệm về hành vi hối lộ của các công ty con, đại lý hay các nhà cung cấp dịch vụ. Thống kê của Công ty tư vấn Control Risks năm 2015/16 cho thấy 43% các công ty của Anh quyết định không thực hiện hoạt động kinh doanh ở nước ngoài vì lý do rủi ro tham nhũng. Vì thế, các công ty Anh cần phải đảm bảo chuỗi cung ứng của họ luôn minh bạch.
Cuối cùng, tôi rất mong Chính phủ Việt Nam sẽ xem khu vực tư, báo chí và tổ chức xã hội dân sự như là những đồng minh thân cận trong cuộc chiến chống tham nhũng. Các chủ thể này đều có vai trò rất quan trọng trong việc đưa Việt Nam trở thành một điểm đến của hoạt động đầu tư kinh doanh minh bạch và công bằng hơn.

- Xin cảm ơn ông.

Quốc Anh thực hiện
 

 
Bình luận bài viết (0)

Các tin khác

Đối tác

2
3
4
5
6
7
8