Tại sao doanh nghiệp cần xây dựng cơ chế kiểm soát nội bộ?

Tại sao các tổ chức kinh doanh cần xây dựng cơ chế kiểm soát nội bộ? Hệ thống kiểm soát nội bộ vững mạnh mang đến những lợi ích gì cho doanh nghiệp?Luật Kế toán năm 2015 đã nêu lên rằng, “Kiểm soát nội bộ là việc thiết lập và tổ chức thực hiện trong nội bộ đơn vị kế toán các cơ chế, chính sách, quy trình, quy định nội bộ phù hợp với quy định của pháp luật nhằm bảo đảm phòng ngừa, phát hiện, xử lý kịp thời rủi ro và đạt được yêu cầu đề ra”.


 

Kiểm soát nội bộ trong các tổ chức kinh doanh là điều không thể thiếu. Nó được coi như kết cấu của một công ty, là nền tảng cho việc vận hành, cải tiến hệ thống quản lý, tác nghiệp khi doanh nghiệp tăng trưởng về quy mô hoặc mở rộng ngành nghề. Nhưng thật đáng buồn, kiểm soát nội bộ trong doanh nghiệp lại không được các doanh nghiệp Việt Nam chú trọng.

Lợi ích của cơ chế kiểm soát nội bộ

Chúng ta cần hiểu được rằng, cơ chế kiểm soát nội bộ mạnh có thể mang đến rất nhiều lợi ích cho doanh nghiệp, bao gồm:
  • Cơ chế kiểm soát nội bộ giúp hạn chế và ngăn ngừa những rủi ro không cần thiết hoặc những thiệt hại không đáng có.
  • Cơ chế kiểm soát nội bộ giúp đảm bảo tính liên hoàn, chính xác của các số liệu tài chinh, kế toán, thống kê cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư.
  • Cơ chế kiểm soát nội bộ giúp ngăn chặn các gian lận, tham nhũng, lợi dụng nguồn lực của doanh nghiệp để làm lợi cho cá nhân.
  • Cơ chế kiểm soát nội bộ giúp tạo ra cơ chế vận hành trơn chu, minh bạch và hiệu quả trong công tác quản lý điều hành,…
  • Cơ chế kiểm soát nội bộ giúp nhân viên trong doanh nghiệp hiểu và tuân thủ các quan điểm mà ban quản trị, điều hành doanh nghiệp đưa ra.
 
Tại sao doanh nghiệp cần xây dựng cơ chế kiểm soát nội bộ
 
Những lợi ích nói trên chỉ là sự đảm bảo hợp lý theo từng góc độ nhìn nhận và từng giai đoạn cụ thể chứ không thể đảm bảo tuyệt đối ở mọi góc độ và mọi giai đoạn. Các doanh nghiệp cần có một hệ thống kiểm soát nội bộ đủ mạnh và đáng tin cậy để đáp ứng yêu cầu của những đối tượng này đặt ra như nhà tài chợ, chủ sở hữu, cho vay vốn, các cổ đông, ngân hàng,….
Đọc thêm: Tác hại của tham nhũng

Các loại kiểm soát nội bộ

Hiện nay, hệ thống kiểm soát nội bộ trong các doanh nghiệp bao gồm hai loại kiểm soát và thủ tục kiểm soát chính, bao gồm: kiểm soát trực tiếp và kiểm soát tổng quát.

Kiểm soát trực tiếp

Kiểm soát trực tiếp bao gồm kiểm soát quản lý và kiểm soát xử lý.

Kiểm soát quản lý hay kiểm soát độc lập là loại kiểm soát mà người thực hiện luôn luôn độc lập với người thực hiện hoạt động được kiểm tra, kiểm soát. Loại kiểm soát này thường cụ thể, đi sâu vào các hành vi, các hoạt động cụ thể theo những yêu cầu, mục tiêu, nhận thức và góc nhìn khác nhau trong những điều kiện cụ thể nhưng luôn hướng tới những mục tiêu kiểm soát nói chung.

Kiểm soát xử lý là dạng kiểm soát được đặt ra để xử lý các nghiệp vụ phát sinh, luân chuyển chứng từ, nghiệp vụ, quá trình xử lý, ghi sổ các nghiệp vụ kinh tế đảm bảo rằng nghiệp vụ đó xảy ra và được ghi chép chính xác, khách quan, đúng đắn, tin cậy.

Kiểm soát tổng quát

Đây là dạng kiểm soát tổng thể cũng một lúc nhiều hoạt động khác nhau dưới nhiều hình thức khác nhau đối với nhiều hệ thống, nhiều công việc khác nhau.

Xây dựng cơ chế kiểm soát nội bộ như thế nào?

Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam không có đủ nguồn lực để xây dựng hệ thống quản lý, kiểm tra và giám sát một cách bài bản và chuyên nghiệp. Vậy chúng ta cần làm gì để bảo vệ doanh nghiệp của mình?
 
Tại sao doanh nghiệp cần xây dựng cơ chế kiểm soát nội bộ
 

Nhìn chung, có 4 bước chính để xây dựng cơ chế kiểm soát nội bộ: (1) nhận diện và phân tích rủi ro; (2) xây dựng quy tắc kinh doanh; (3) phòng ngừa và phát hiện hành vi tham nhũng; (4) phổ biến cho nhân viên và đối tác.

Mỗi doanh nghiệp đều cần xây dựng một hệ thống kiểm soát nội bộ thật mạnh mẽ để bảo đảm không gặp phải các rủi ro trong quá trình hoạt độn. Tuy nhiên, cho dù một hệ thống các quy chế, quy định, quy chuẩn dù tốt đến đâu và phù hợp đến mức nào đi chăng nữa nhưng không  được những người đứng đầu doanh nghiệp coi trọng, không có sự tuyên bố mạnh mẽ cũng như không có sự áp dụng quyết liệt thì hệ thống này cũng không thể mang đến cho doanh nghiệp những lợi ích thực tế.
Xem thêmXây dựng quy tắc ứng xử

Muốn cơ chế kiểm soát nội bộ đạt mang tới lợi ích tốt nhất, trong chính những quy định của cơ chế này cần có những điều khoản cụ thể về việc thi hành cũng như xác định rõ ràng trách nhiệm của từng cá nhân.  Một điều cần lưu ý khác là hoạt động của doanh nghiệp luôn có những biến đổi vì vậy hệ thống kiểm soát nội bộ cũng cần được thay đổi, cải tiến theo thời gian để hệ thống này luôn phù hợp với hoạt động và đặc điểm của doanh nghiệp trong từng thời kỳ. Do đó, những người chịu trách nhiệm  triển khai, xây dựng cơ chế kiểm soát nội bộ cần nghiên cứu, kiểm soát định kỳ để có thể nâng cấp hệ thống sao cho phù hợp với doanh nghiệp.

Tổng hợp những kiến thức về tham nhũng có tại: 
Luật phòng chống tham nhũng và những điều cần biết

Nguồn: Tổng hợp

 
ĐĂNG KÝ NHẬN BỘ CÔNG CỤ
Để có thông tin đầy đủ về Bộ công cụ hướng dẫn Doanh nghiệp nhỏ và vừa phòng, ngừa tham nhũng. Bạn vui lòng điền đầy đủ thông tin và nhấn vào nút ĐĂNG KÝ
Bình luận bài viết (0)

Đối tác

2
3
4
5
6
7
8